Bayram Sonrası Dengelenelim!

Güzel bir bayramı daha geride bıraktık…Yoğun tempodan, erteleme alışkanlığımızdan ya da vakit yaratamayışımızdan ötürü belki de hatırı sayılır bir müddettir göremediğimiz büyüklerimizi ziyaret ettik, ellerini öptük…Sıradan günlerde belki de birçoğumuzun çokça başaramadığı aile toplantılarını yine en güzel haliyle yaşadık… Belki de bunların hiçbiri daha farklı sebeplerden ötürü gerçekleşememiş olabilir. Eğer sebep bu dünyada olmayışları ya da kilometrelerce uzakta olmaları değilse, umarım bu değerli buluşmalar hiç bitmez ve değerlerini anlamamız için bu dünyadan göçüp çok uzaklara gitmeleri gerekmez…

Nedense bayram günlerinin enerjisi de farklı oluyor… Belki de herkesin sevdiklerini ziyaret edişi, güzel sohbetler, güzel yemekler ve aile arasında tekrardan kurulan güçlü bağ, bayram günlerini daha mutlu ve daha enerji dolu kılıyordur…

Kültürümüzde bayramları kutlamak aile ile olmanın yanısıra bize birbirinden lezzetli türlü türlü yemekleri ve tatlıları da anımsatıyor. O gün pişirilen yemeklere iki kat daha fazla özen gösteriyor, lezzetliliği artırmak adına da hiçbir malzemeyi cimrice kullanmıyoruz. Tabii eminim ki bu kadar emekten sonra hazırlanan bu lezzetli yemekleri yemek konusunda da birçoğumuz çekingen davranmıyor, yemeğiydi tatlısıydı derken her şeyi rahatlıkla tüketip, daha sonra da inceden bir pişmanlık hissine kapılıyor. İşte bu noktada bayramdan sonraki birkaç gün, bayramdaki kaçamakları dengelemek amacıyla beslenmede bazı önemli noktalara dikkat etmemiz gerekiyor.

 

BAYRAMDA NE TÜKETTİĞİNİZİ SORGULAYARAK BAŞLAYIN!

Hangi yiyecek grubunda aşırıya kaçtığınızı, ekstradan neler tükettiğinizi, yeterli sıvı alıp almadığınızı ilk önce sorgulayın…

Bayram yemeklerinde tahıl grubunu mu (pilav, patates, makarna gibi) yoksa et grubunu mu (et, tavuk gibi) daha fazla tükettiniz? Tükettiğiniz yiyecekler çok yağlı ya da kızartma ağırlıklı mıydı? Yoğurt ya da ayran tükettiniz mi? Sebze tüketiminiz nasıldı? Peki ya meyve? Yoksa tamamen meyveleri de listeden çıkarıp yerine tatlıları mı yerleştirdiniz? Peki yeterince su tükettiniz mi? Ya alkol? Tüm bunları sorgulayarak, ilk önce neyi ne kadar tükettiğinizle yüzleşin.

 

BAYRAMDA 1 GÜN KAÇAMAK = BAYRAM SONRASI 2 GÜN DİKKAT

Bayramın yalnızca bir günü yemek konusunda sınırlama yapamadıysanız, bayram sonrası iki gün boyunca daha dikkatli bir beslenme biçimi uygulamanızı önereceğim. Eğer üç-dört gün boyunca hiçbir sınırlama yapmamış, aşırı yağlı, kızartma, tatlı, börek, çörek tüketiminde bulunmuşsanız da bu hesap doğrultusunda tam ‘altı-sekiz’ gün beslenmenize çok dikkat etmeniz gerekecek. Bu sayede bayramın üzerinizde bırakabileceği şişkinlik, sindirim sistemi bozuklukları ve yağlanma gibi negatif etkileri nötrleştirme şansına sahip olacaksınız.

 

BAYRAM SONRASI ‘DENGELENELİM’!

Bu kısımda hatalı bir bilgilendirme biçimi olabileceğini düşünmemden ötürü herhangi bir diyet listesi sunmayacağım.  Nedeni hepimizin farklı oluşu… Kilomuz, yaşımız, cinsiyetimiz, sağlık/hastalık durumumuz, yaşam tarzımız farklı… Bu yüzden hepimize hitap edebilecek ve ana hatlarıyla bayramdan sonra nasıl dengelenebileceğimizi ana hatlarıyla sizlerle paylaşmak en doğrusu… Kesinlikle daha spesifik bilgi ve sizin için en doğru yolu öğrenmek adına diyetisyeninize başvurmalı, basma kalıp diyet listelerini kesinlikle uygulamamalısınız (bu her zaman için geçerlidir).

 

DENGELER…

DENGE 1: KIRMIZI ET VE TAVUK TÜKETİMİNDE AŞIRIYA KAÇANLAR

Bildiğiniz gibi bu tarz kırmızı et ve tavuk gibi yiyecekleri çok fazla miktarlarda tüketmemiz pek de sağlıklı değil (özellikle de kırmızı et tüketimi). Uzun vadede kalp damar hastalıkları dahil daha birçok ciddi rahatsızlığa sebebiyet verebiliyorlar.  Belirli miktarları aşmadığımız sürece tabii ki günlük beslenme programımızda bu besinleri de bulunduracağız. Nedeni ise gerek protein gerekse içeriklerinde bulunan birçok faydalı besin ögesi yönünden sağlığımız açısından çok değerli oluşları…

Yalnız, bayramda kırmızı et ve tavuk gibi besinlerde tüketiminizi gereğinden fazla aşmışsanız, bayramdan sonraki ‘dengelenme’ sürecinizde bu ve bu gruba ait besin tüketiminize (balık, deniz ürünleri, peynirler, yumurta gibi) de mutlaka dikkat etmeli, tüketimde belirli ölçüleri aşmamalısınız (uygun ölçüleri diyetisyeninize danışınız).

Et ve tavuk tüketimi yerine yine protein ve ayrıca karbonhidrat  yönünden zengin olan ‘kurubaklagillere’ ağırlık vermenizi önereceğim. Bu sayede yine hem protein ihtiyacınızı karşılayacak hem de bayramda bolca tüketilen kırmızı et ve tavuk gibi yiyecekler sayesinde vücudunuza almış olduğunuz gerekenden fazla hayvansal yağ tüketiminden de bir müddet uzak durmuş olacaksınız.  Tabii herhangi bir rahatsızlık kurubaklagil tüketiminize mani olmuyorsa (lütfen doktor ve diyetisyeninize danışınız).

 

DENGE 2: PİLAV, BÖREK, PATATESTE SINIRINI BİLEMEYENLER

Bayramda pilav, börek, patates vb. yiyecekleri fazlaca tüketmişseniz bayram sonrası dengeleme sürecinizde bu besinler yerine mümkünse onların eşdeğeri olan tam tahıl ya da çavdar ekmeği tüketimine yönelin (bu tür ekmek çeşitlerini tüketmeye herhangi bir rahatsızlığınız mani oluyorsa sizin için uygun olan diğer bir ekmek türünü tercih edin).

Bu sayede pilavlar, patatesler yerine tahıl grubunun en yalın hali olan tam tahıl ekmeğini tercih ederek, hem pilav gibi yiyeceklerden alacağınız ekstra yağı önlemiş, hem de onların lezzetine kapılıp daha fazla tüketimden uzak durmuş olursunuz. Unutmayın; birkaç dilim ekmek her zaman yeterlidir fakat lezzetinden ötürü birkaç kaşık pilav pek de yeterli olmamakla birlikte ekstra yağ alımı da demektir…

 

DENGE 3: TATLICILAR, ÇİKOLATACILAR

Bayramın vazgeçilmeyen tarafı, tatlılar ve çikolatalar… Eğer bayramda sunulan birbirinden lezzetli tatlı ve çikolatalara hayır diyememişseniz, bayram sonrasında kesinlikle rafine şeker içeren, en masum görünen dondurmalardan bile birkaç günlüğüne de olsa uzak durmalısınız… Ayrıca yine ekmek, pilav, patates, meyve gibi karbonhidrat içeriği yüksek besin tüketiminizdeki sınıra da mutlaka yine dikkat etmeli, ölçülerde aşırıya kaçmamalısınız. Her şeyin bir bedeli olmalı öyle değil mi?

 

DENGE 4: ALKOLÜN DOZUNU KAÇIRANLAR

Bayram süresince alkolü fazla tüketmişseniz bayram sonrası özellikle iki-üç gün boyunca kesinlikle alkol tüketmemenizi öneririm. Ayrıca bol su içmeyi de kesinlikle ihmal etmemeli, total sıvı alımınıza özellikle dikkat etmelisiniz.

Tüm bunların yanında 1 gram alkolün 7 kalori içerdiğini unutmamalısınız! 1 gram yağın 9 kalori içerdiğini düşününce aslında alkol içeren içececeklerin o kadar da masum olmadığını anlayabilirsiniz.  Bu yüzden alkol tüketiminize her daim dikkat etmelisiniz.

 

DENGE 5: HAREKET ZAMANI

Tabi, ki bayram sonrası dengelenme sürecinde beslenmenize olduğu kadar hareketli olmaya da özen göstermelisiniz. Günde 45 dakikalık yürüyüşlerin büyük desteğini göreceksiniz.